Onderzoek Openbare Toiletvoorzieningen Almere Centrum

Inhoud

• Voorwoord
• Inleiding
• Vormen van beperkingen
• De zes grote steden in Nederland
• Toiletten in Almere Centrum

Voorwoord

De Werkgroep VN Verdrag In de Praktijk Almere (Werkgroep ViP Almere) is er voor mensen met een beperking. In onze werkgroep zitten mensen met een beperking en hun ouders of verzorgers. Ook verenigingen die opkomen voor patiënten doen mee. Iedereen zet zich een paar uur per week vrijwillig in. Ons doel is een samenleving die voor iedereen toegankelijk is.

Wij komen op voor de belangen van mensen met een handicap of chronische ziekte. Ook helpen wij mensen met psychische of verstandelijke problemen. Wij vinden dat iedereen in Almere volwaardig moet kunnen meedoen.

Welke aanpassingen er in de stad nodig zijn? Dat bespreken we samen met ervaringsdeskundigen en belangenverenigingen. We kijken hierbij goed naar de landelijke regels. Voor mensen met een beperking geldt altijd: niets over ons, zonder ons.

De Werkgroep ViP Almere praat ook met grote landelijke organisaties. Samen werken we aan een samenleving waar iedereen bij hoort.

Inleiding

Verschillende grote organisaties vragen al jaren aandacht voor openbare toiletten. Voorbeelden zijn het MLD Fonds, de Alliantie ‘iedere WC telt’ en reizigersvereniging ROVER. Ook de SOGA deed dit werk van 1986 tot 2021 in Almere.

De Werkgroep ViP Almere wil ook graag meer openbare toiletten in de stad. Tot nu toe was er nog geen goed onderzoek naar dit onderwerp. Daarom hebben wij dit onderzoek gedaan.

Landelijke organisaties zeggen dat er in een stadsloopgebied om de 500 meter een openbaar toilet moet zijn. Wij vinden dat dit toilet geschikt moet zijn voor iedereen. Dus ook voor mensen in een rolstoel. Ook willen we graag toiletten die voor alle genders zijn. Deze toiletten nemen namelijk de minste ruimte in beslag.

Een openbaar toilet moet voor iedereen bruikbaar zijn. Dat betekent dat het toilet geschikt is voor alle genders en voor mensen met een beperking. Ook moet er een plek zijn om baby’s te verschonen. Een toilet zoals op de titelpagina is hier een goed voorbeeld van.

De computer gaf zelf aan dat de informatie op internet niet altijd klopt. Dit komt doordat de gemeente Almere de gegevens niet goed bijhoudt. De gemeente weet soms niet waar de toiletten zijn, of dat een toilet kapot is. Gelukkig kent onze onderzoeker het centrum van Almere heel goed. Dat was een groot voordeel.

Vroeger stonden er openbare toiletten in de Metropolestraat en op de Diagonaal. De computer vond deze oude plekken nog regelmatig terug. Maar de nieuwe toiletten bij de Corridor en de Esplanade vond de computer pas na veel zoeken. Het is aan de gemeente Almere om de oude toiletten van Google Maps te verwijderen.

Vormen van beperkingen

Dit is opgesteld door:
De Werkgroep ViP Almere
Https://werkgroepvipalmere.nl
E-mailadres: info@werkgroepvipalmere.nl

September 2026

De zes grote steden in Nederland

Amsterdam

Er is in Amsterdam geen vaste afstand tussen openbare toiletten. De gemeente wil dat er op drukke plekken elke 500 meter een toilet staat. In de praktijk is de afstand vaak groter. Ook zijn de toiletten niet goed verdeeld over de stad.

Huidige situatie & locaties:

• Aantal: In de stad zijn ongeveer 57 tot 100 openbare toiletten en urinoirs. Veel van deze toiletten zijn niet geschikt voor vrouwen of rolstoelgebruikers.

• Alternatieven: Zijn er te weinig openbare toiletten? Dan stelt de gemeente de toiletten in de Stadsloketten open. Je kunt vaak ook terecht bij grote supermarkten (zoals Albert Heijn XL en Jumbo) of bij warenhuizen zoals de HEMA.

Bekijk de openbare toiletten op de kaart van de gemeente Amsterdam 

Den Haag

Huidige situatie en locaties:

Er is in Den Haag geen vaste afstand tussen openbare toiletten. Het aantal toiletten verschilt sterk per wijk. De gemeente wil dat er in het centrum elke 500 meter een toegankelijk toilet staat. In de praktijk is dit niet overal zo. Soms moet je dus verder lopen.

De stad zorgt steeds voor nieuwe toiletten. Nu zijn er ruim 130 openbare toiletten die je kunt gebruiken.

Den Haag heeft geen vaste afstand (zoals meters) tussen openbare toiletten. Het aanbod verschilt sterk per wijk. De gemeente hanteert in het centrum een richtlijn van maximaal 500 meter tussen toegankelijke toiletten. In de praktijk is het bereik erg ongelijk en moet je soms verder lopen. 

De stad breidt haar netwerk continu uit (momenteel zijn er ruim 130 geregistreerde openbare en opengestelde toiletten). Voorbeelden van vaste locaties zijn:

Hieronder vind je voorbeelden van vaste locaties:

• Centrum: Zelfreinigende toiletten bij de Biesieklette (buitenhof) en Laan vlak bij de Grote Markt. Je kunt ook terecht in de Centrale Bibliotheek, het Stadhuis of bij warenhuizen.

• Scheveningen: Op de boulevard (bij de Sprookjesbeelden en Sea Life), in de Palace Promenade en bij de Biesieklette in de haven.

Eindhoven

Huidige situatie en locaties:

De gemeente Eindhoven wil dat er in drukke winkelstraten elke 500 meter een openbaar toilet staat. In de praktijk wisselt dit nogal in het centrum. De toiletten zijn niet goed over de stad verdeeld.

Als je door de binnenstad loopt, kun je op een aantal vaste plekken naar het toilet:

• Winkelcentrum Heuvel: Bij TK Maxx (betaald, ca. €0,80).

• De Bijenkorf: Op de bovenste verdieping (gratis).

• Dille & Kamille: Hooghuisstraat 28 (gratis).

• Dynamo: Catharinaplein 21 (gratis).

Horeca en warenhuizen:

Veel restaurants en grote winkelketens (zoals HEMA) stellen hun toiletten open voor iedereen. Soms moet je hiervoor een klein bedrag betalen. Ook in parkeergarages en op het Centraal Station zijn betaalde toiletten aanwezig.

Groningen

Huidige situatie en locaties:

De gemeente Groningen heeft nu geen openbare toiletten. De gemeenteraad heeft in 2025 wel besloten dat er in winkelstraten om de 500 meter een openbaar toilet moet komen.

Bekijk hier het besluit over meer openbare toiletten in Groningen.

Rotterdam

Huidige situatie en locaties:

In het centrum van Rotterdam vind je ongeveer om de 500 meter een openbaar toilet. De gemeente wil dat deze afstand overal in de binnenstad zo blijft.

Gratis toiletten in winkels en horeca:

Rotterdam heeft een speciale regeling die ‘plasvriendelijk’ heet. Naast de gewone openbare toiletten en urinoirs doen er ook bijna 50 winkels, cafés en restaurants mee. Zij stellen hun toilet gratis open voor iedereen. Je hoeft daar dus niets te kopen. Je herkent deze plekken aan een speciale sticker op het raam.

Digitale kaart:

Bekijk alle openbare toiletten en urinoirs direct op de digitale toiletkaart van de gemeente Rotterdam.

Utrecht

Huidige situatie en locaties:

De gemeente Utrecht wil dat er op drukke plekken en in de binnenstad elke 250 meter een openbaar toilet staat. In grotere plannen voor de stad kiest de gemeente vaak voor een afstand van 500 meter. Utrecht bouwt steeds nieuwe toiletten om dit netwerk groter te maken.

Conclusie

De 6 grote steden proberen ervoor te zorgen dat er om de 500 meter een openbaar toilet is. Dit netwerk wordt sterker als ook winkels, cafés en restaurants hun toiletten openstellen voor iedereen. Het zou mooi zijn als de gemeente Almere dit voorbeeld volgt.

Toiletten in Almere Centrum

Rondom het Stadhuis hebben we een cirkel van 500 meter getrokken. Binnen deze afstand kun je op de volgende plekken naar het toilet:

• Stadhuis Almere: U vindt de toiletten in het Stadhuis zelf. U mag deze toiletten gratis gebruiken tijdens de normale openingstijden van het Stadhuis. Er is een invalidentoilet aanwezig.

• De Nieuwe Bibliotheek: Dit gebouw staat aan het Stadhuisplein 101. Dit is minder dan 100 meter lopen vanaf het Stadhuis. Je kunt hier gratis gebruikmaken van de openbare toiletten. Ook is er een invalidentoilet en een ruimte om baby’s te verschonen.

• Strand22: Dit restaurant ligt aan de Esplanade, op ongeveer 550 meter lopen (via de Wandellaan). Je kunt hier gratis naar het toilet en er is een douche. Dit kan alleen als het terras open is.
  Let op: Dit restaurant heeft geen invalidentoilet en geen babyruimte. Ook ligt het niet in het winkelgebied.

• Flevoziekenhuis: Dit ziekenhuis ligt aan de Hospitaalweg 1. Dit is ongeveer 400 meter lopen. Je vindt de toiletten in de centrale ontvangsthal. Deze toiletten zijn voor iedereen (ook voor invaliden) gratis te gebruiken.
  Let op: Het ziekenhuis ligt niet in het winkelgebied.

• Flevoburen: Dit gebouw ligt aan de Meeresteinkade 10, aan de achterkant van het Flevoziekenhuis. Dit is ongeveer 750 meter lopen vanaf het Stadhuis. Je vindt hier een invalidentoilet en een ruimte om baby’s te verschonen.
  Let op: Dit gebouw ligt niet in het winkelgebied.

• Kunstlinie: Dit theater ligt aan de Esplanade 10. Dit is ongeveer 550 meter lopen. In de Kunstlinie zijn ook invalidentoiletten aanwezig.
  Let op: Zijn er evenementen buiten het theater (bijvoorbeeld op het plein)? Dan kan het gebeuren dat u de toiletten in het gebouw niet kunt gebruiken.

Belangrijke opmerkingen over de openbare toiletten:

Het valt op dat een routeplanner op internet (zoals Google Maps) de openbare toiletten op de Corridor en de Esplanade niet direct vindt. Hieronder vind je meer informatie over deze toiletten:

• Fietsenstalling Hospitaaltunnel: Dit toilet ligt aan de Corridor. Vanaf het Stadhuis is het ongeveer 550 meter lopen. Dit is de snelste route: Diagonaal, Schutterstraat, Citadel en dan met de trap of lift naar beneden. Het toilet is open tijdens de winkeltijden.
  Let op: Er is hier geen personeel aanwezig om toezicht te houden. Ook lopen er weinig mensen langs. Er hangen wel camera’s.

• Esplanade: Dit openbare toilet ligt aan de Esplanade 63, op ongeveer 650 meter lopen vanaf het Stadhuis. Dit is de snelste route: Diagonaal, Forum, Esplanade. Het toilet is open tijdens de winkeltijden.
  Let op: Is er een evenement op de Esplanade? Dan is dit toilet gesloten. Ook is er op deze plek geen personeel aanwezig om toezicht te houden en lopen er weinig mensen langs. Er hangen wel camera’s.

Nadelen en oneerlijke regels:

Een groot nadeel van deze twee toiletten is dat ze niet in het winkelgebied liggen.

Daarnaast is er een oneerlijke regel: je moet betalen als je op een toiletpot wilt zitten. Maar als je alleen een urinoir gebruikt, is dat gratis. Dit voelt als discriminatie.

Ook betalen met muntgeld is ouderwets. Het is beter om dit systeem te vervangen. Dat kan bijvoorbeeld met een stadspas of met de speciale ‘Eurokey’. Als het betalen via de stadspas gaat, zouden toeristen een speciale toeristenstadspas moeten kunnen kopen bij de VVV.

Advies

Er zijn nu te weinig openbare toiletten in het centrum van Almere. Dit moet echt beter. Als er nu één toilet dichtgaat, zijn er meteen te weinig plekken over. In het winkelgebied zijn ook bijna geen grote winkels met een toilet voor klanten. Voor zover wij weten, is de Hema op de Diagonaal de enige grote winkel waar dit kan. Bij de Hema is ook een invalidentoilet.

Waar moeten openbare toiletten komen?

1. Rondom Station Almere Centrum en het Busstation:

• Waarom: Dit is de drukste plek van de stad. Reizigers die aankomen of vertrekken hebben nu geen makkelijke en goedkope keuze. Ze kunnen nu alleen naar de toiletten van de NS of naar een restaurant of café waar je moet betalen.

• Precieze plek: Dichtbij het Stationsplein of in de stationshal.

2. De Diagonaal / Citadel (Centraal winkelgebied)

• Waarom: Dit is het drukste deel van het winkelcentrum van Almere Centrum met veel grote winkels. Bezoekers lopen hier vaak een lange tijd rond. Nu ben je hier helemaal afhankelijk van de HEMA. Anders moet je helemaal teruglopen naar het Stadhuisplein.

• Precieze plek: Midden op de Diagonaal of dichtbij het Forum.

3. Grote Markt (Plein met horeca)

• Waarom: Op de Grote Markt zijn veel terrassen, cafés en restaurants. Ook worden hier regelmatig evenementen gehouden. Vooral in de avond, in het weekend en tijdens evenementen is het hier erg druk. Als de winkels en de bibliotheek dicht zijn, zijn er geen openbare toiletten open. Er is dan direct een groot tekort aan toiletten voor alle bezoekers.

• Precieze plek: Aan de rand van de Grote Markt. Bijvoorbeeld een toilet dat zichzelf automatisch schoonmaakt en past bij de straat.

4. De Schutterstraat / Passages (Richting de Korte Promenade)

• Waarom: De wandelroutes tussen de pleinen in Almere zijn lang. De Schutterstraat en de straten eromheen vormen een lange winkelstraat. Op dit moment is hier nergens een plek waar u snel en gemakkelijk naar het toilet kunt gaan.

• Precieze plek: Halverwege de Schutterstraat.

5. De Korte Promenade

• Waarom: De Korte Promenade ligt op de wandelroute van de Grote Markt naar de Passages. Het is een drukke winkelstraat met veel afhaalrestaurants. Soms hebben deze restaurants plekken om te zitten voor minder dan 15 personen. In dat geval hoeven zij volgens de wet geen toilet te hebben voor bezoekers.

• Precieze plek: Het overdekte winkelcentrum waar nu de Action en de Dirk zitten. In de toekomst komt hier een nieuw overdekt winkelcentrum met een woontoren.

Waar moeten deze nieuwe toiletten aan voldoen?

Om de problemen met toiletten in het centrum écht op te lossen, moeten nieuwe plekken aan drie voorwaarden voldoen:

• Dag en nacht open (24/7): Veel toiletten (zoals in de bibliotheek of winkels) sluiten rond 18:00 uur. Juist in de avond en op zondag zijn er extra toiletten nodig.

• Schoon en goed onderhouden: Bestaande openbare toiletten (zoals in de Corridor en op de Esplanade) krijgen soms een lage beoordeling van gebruikers. Dat komt door slecht onderhoud. Nieuwe toiletten moeten daarom heel vaak en goed worden schoongemaakt.

• Toegankelijk voor iedereen (Inclusiviteit): Elk nieuw toilet moet bruikbaar zijn voor rolstoelen. Ook moet er een genderneutrale inrichting zijn en een tafel om baby’s te verschonen. Daarnaast moeten blinden en slechtzienden het toilet gemakkelijk kunnen vinden. Dit kan met een voelbare lijn op de grond (geleidelijn).

Voorkeur

Onze voorkeur gaat uit naar de 5 STAR toiletunit. Dit is op dit moment het meest schone en veilige toilet op de Europese markt. Het toilet maakt zichzelf automatisch schoon. Ook gebruikt het moderne software en technieken. Bekijk de website via deze link: popuptoilet.com.

Als Werkgroep ViP Almere weten we dat dit toilet veel geld kost. Maar een deel van dit geld verdient zich terug. Er is namelijk minder personeel nodig voor de schoonmaak, omdat het toilet zichzelf reinigt. Ook vinden wij het belangrijk dat deze toiletten overal geplaatst kunnen worden: los op straat, of ingebouwd in een bestaand gebouw.

Tot besluit

Als Werkgroep ViP Almere zien wij dat er in Almere steeds meer behoefte is aan openbare toiletten. Het gaat dan niet alleen om toiletten voor rolstoelen. Kijk ook naar plekken om volwassenen en kinderen te verschonen. Zorg voor openbare toiletten die geschikt zijn voor iedereen. Dus geen aparte hokjes voor mannen, vrouwen of mensen met een beperking. Dat bespaart ook nog eens ruimte!

Als Werkgroep ViP Almere begrijpen wij dat de gemeente niet alles tegelijk kan aanpassen. Daarom vragen wij om een aanpak in stappen. Kijk vooral naar kansen als het Stadscentrum wordt verbouwd of als er onderhoud wordt gedaan. Zo kunnen we de openbare toiletten stap voor stap verbeteren. Door dit in delen te doen, worden de kosten verdeeld over een aantal jaren. Ook kan de gemeente onderzoeken of er subsidie is van de Nederlandse regering of de Europese Unie. Met dat geld kunnen we het stadscentrum voor iedereen écht toegankelijk maken.